Hollanner om Ynens


In maart 2011 heb ik in een blogbericht op mijn oude blog, de term Hollanner om Ynens  (Hollander om innens) geïntroduceerd. Zo nu en dan krijg ik naar aanleiding hiervan de opmerking dat de juiste term Fries om utens is. De term Fries om utens wordt gebruikt vanuit Fries perspectief. Het gaat om de Fries die buiten Fryslân woont, maar die zich nog wel Fries voelt en zich vaak verenigt met andere Friezen om utens om de verbondenheid met it Heitelân te beleven en te bewaren.

Hollanner om Ynens

De term Hollander om Ynens moet je dan ook zien vanuit datzelfde perspectief. Je kan nog zo je best doen, maar als Hollander blijf je een Hollander. Je zult nooit een echte Fries worden. Kin net, bestjit net. Maar je kunt volgens mij wél een Hollander mét de Friezen worden. Dus in tegenstelling tot om utens, om ynens zijn.

Dus een Hollander om Ynens is volgens mijn definitie een Hollander die in Fryslân woont. Die zich verbonden voelt met de Friese cultuur en zich interesseert voor de Friese historie en met trots en respect over zijn of haar provincie praat.

Ik weet niet of dit ook kan gelden voor andere groepen. Ik vind Belch om Ynens, of – op het gevaar af dat ik Us Heit op de foto hieronder tekort doe – Dútser om Ynens ineens heel vreemd klinken. En wees gerust; de grize giet my ek oer de grouwe bij de gedachte aan ‘Hollâns bloed tsjoch op! Wol no ris brûze en siede”….

Hollanner om Ynens

Standbeeld van Us Heit in Leeuwarden.

Mummie

Mijn ouders verhuisden in 1969 – ik was toen een jaar of zeven – van Zuid-Holland naar Britswert, Fryslân. Tegenwoordig praat je over een afstand van nog geen twee uurtjes over de A7, maar in die dagen huurde onze familie als ze een weekend op bezoek kwamen een busje en gingen onderweg picknicken bij Het Twiske, in de buurt van Amsterdam, omdat anders de reis te lang werd.

Hoewel ik denk dat het begrip toentertijd nog niet bestond, begon in dat jaar voor mij een periode waarin ik me voelde als een allochtoon op inburgeringscursus. Ik moest natuurlijk naar school en ik kwam op de lagere school van Wiuwert terecht. Vriendjes maken ging niet van een leien dakje door de van beide kanten gebrekkige communicatie. Bovendien maakten de onderwijzers, ofschoon niet bewust, soms ook een buitenbeentje van me. Ik kan me herinneren dat ik een keer voor de klas moest komen omdat ik de ‘ei’ zo mooi kon zeggen! Op dat soort aandacht zit je als kind natuurlijk niet te wachten. Taaltechnisch gezien voelde ik me, zeker in het begin, zo gehandicapt als een Wiuwerter mummie.

Evenzogoed heb ik in Britswert een mooie tijd gehad, maar ik was ook wel blij toen we tweeënhalf jaar later verhuisden naar Leeuwarden, waar ik weer gewoon Nederlands ‘mocht’ spreken .

Friese Vrijheid

Nu, zo’n veertig jaar later, kan ik zeggen dat ik het Fries passief beheers. En wat huis-tuin-en-keuken-Fries kan ik ook nog wel spréken, maar ik val meestal door de mand als het echt ergens over gaat en grijp dan snel terug op mijn memmetaal.
Ik probeer me serieus te verdiepen in de Friese taal, de cultuur en de rijke Friese historie. En ik ben die ook echt gaan waarderen. Als ik bijvoorbeeld op mijn racefiets langs het monument op de Reade Klif bij Laaxum fiets, zet ik in gedachten uit respect mijn helm even af voor die oude strijders voor de ‘Friese Vrijheid’.

Reade Klif Warns

Mijn oude racefiets op de Reade klif bij het monument ter herdenking aan de slag bij Warns, met de tekst ‘1345 leaver dea as slaef’.

De mooie zuivere ‘ei’ van Wiuwert ben ik al jaren kwijt, maar ik word volgens de letter natuurlijk nooit een echte Fries, laat staan een Fries om utens. Maar mag ik mezelf langzamerhand wel een oprjochte Hollander om Ynens noemen?

 

 

Tag:
Hollanner om innens


Over Gert Jan Hermus

Ik ben fotograaf, tekstschrijver en adviseur voor online ondernemen.Alle content op deze website heb ik geplaatst op persoonlijke titel. Heb je een mening, een vraag of opbouwende kritiek? Ik hoor het graag van je, dus plaats gerust een reactie!---I am an allround photographer based in the Netherlands. I am looking forward to reading your comments below!

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *