Gekantelde camera geeft onscherpte


Onscherpte door gekanteld scherpstelvlak

Op mijn cursussen krijg ik vaak de vraag hoe het kan dat een onderwerp onscherp op de foto staat. Want, zo krijg ik dan te horen, “Mijn camera piepte toen ik scherp stelde, dus ik vind het raar dat ik tóch een (deels) onscherpe foto heb”. Onscherpte kan natuurlijk veel oorzaken hebben zoals scherpstellen op het verkeerde voorwerp, bewegen van het onderwerp of de camera en ga zo maar door. Een probleem waarover je niet zoveel hoort of leest is het fenomeen van het gekantelde scherpstelvlak (plane of focus). Met andere woorden: door de (ten opzichte van het onderwerp) gekantelde camera ontstaat onscherpte van het onderwerp.

Wat is het scherpstelvlak?

Het scherpstelvlak is een theoretisch vlak dat evenwijdig ligt aan de sensor (FP in de illustratie). Als je hebt scherp gesteld dan is in principe alles wat zich op dat imaginaire vlak bevindt scherp.

Stel dat je een ‘ten voeten uit’ portretfoto wilt maken van iemand van redelijk korte afstand. En stel dat je daarbij een groot diafragma (klein f-getal) gebruikt –  Bij portretfotografie wordt vaak gebruik gemaakt van een groot diafragma om zodoende een mooie onscherpe achtergrond te krijgen. Een veel gebruikte methode is om met het middelste scherpstelpunt (SP) van de camera scherp te stellen op de ogen van de geportretteerde en de camera vervolgens met de ontspanknop half ingedrukt te kantelen (herkadreren). Zodoende komt de persoon van top tot teen op de foto. Door het kantelen van de camera wordt echter ook het scherpstelvlak (SV) gekanteld en wordt dus ook de scherpte verlegd.

Door het kantelen van de camera komen in dit voorbeeld de ogen en de voeten respectievelijk achter en voor het focusgebied te liggen met onscherpte als gevolg.

Eerst compositie dan scherpstellen

Een oplossing voor dit probleem is om eerst de compositie te maken en vervolgens een scherpstelpunt te gebruiken dat in de buurt ligt van de (in dit geval) ogen. Zo hoef je de camera en dus het scherpstelvlak niet te kantelen en blijft alles in focus. Een andere manier is om een (veel) kleiner diafragma (groter getal) te gebruiken waardoor de scherptediepte groter wordt.

Dit principe geldt natuurlijk niet alleen bij portretten, maar het doet zich in elke situatie voor waar het scherpstelvlak wordt gewijzigd nadat je hebt scherpgesteld. Het wordt zichtbaar als delen van het onderwerp door het kantelen buiten de scherptediepte komen te liggen.

Meer leren? Kijk op mijn blog of op mijn pagina met mijn cursusaanbod!

 

 

gekantelde camera scherpstelvlak

 


Over Gert Jan Hermus

Ik ben fotograaf, tekstschrijver en adviseur voor online ondernemen.Alle content op deze website heb ik geplaatst op persoonlijke titel. Heb je een mening, een vraag of opbouwende kritiek? Ik hoor het graag van je, dus plaats gerust een reactie!---I am an allround photographer based in the Netherlands. I am looking forward to reading your comments below!

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *